VHSG- “Tướng Cao Văn Khánh” là tập hồi ức lịch sử vẻ vang do Cao Bảo Vân triển khai – NXB Tri Thức, tháng 12.2017. Hoàn toàn có thể gọi đây là cuốn hồi ký đặc biệt quan trọng vì nhiều lẽ. Trước hết, vì tác giả hình như chưa viết báo, viết văn bao giờ. Bà là PGS-TS chuyên ngành dược, nguyên Phó Giám đốc Viện Pasteur TPHCM, nhưng lại có “thế mạnh” hơn những cây bút không giống – Cao Bảo Vân (CBV) là nhỏ gái của tướng Cao Văn Khánh (1916-1980). Sách dày 800 trang khổ lớn, gồm 40 chương với 1 khối lượng tứ liệu nói theo một cách khác là đồ sộ, là tài liệu tham khảo hết sức bổ ích cho phần đông ai suy nghĩ lịch sử vn từ năm 1945-1975.

Bạn đang xem: Tướng cao văn khánh hồi ức lịch sử

Cuốn hồi ký quan trọng đặc biệt vì Cao Văn Khánh (CVK) là 1 trong số ít vị tướng tham gia, chỉ đạo trực tiếp hầu không còn chiến dịch quan trọng nhất mà cũng ác liệt độc nhất suốt trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ, là người được đại tướng Võ Nguyên Giáp tin cậy trao gần như trọng trách trở ngại nhất từ ngày đầu cuộc kháng chiến chống Pháp (giữ chức quần thể trưởng khu 5 với khía cạnh trận ác liệt ở Nha Trang, An Khê…) cho tới các chiến dịch Biên giới, Điện Biên Phủ (chống Pháp) cùng Tây Nguyên, Đường 9 – phái mạnh Lào, Quảng Trị 1972, rồi Tổng tiến công Xuân 1975 cùng với chức vụ Phó Tổng tham vấn trưởng. Trớ trêu thay, ông lại có một… lý lịch “phức tạp” không giống thường: hai bạn anh ruột của ông là viên chức cấp cao vào chính quyền Sài Gòn, mặc dù cả hai, sau giải pháp mạng mon 8/1945 đông đảo hăng hái gia nhập kháng chiến ở Huế…; vợ ông – bác sĩ-đại tá Ngọc Toản là tiểu thư nhỏ đại quan tiền triều Nguyễn! Một nhà nghiên cứu ở Huế đang nói cùng với tác giả: “Tôi chịu chết không hiểu vì sao lý lịch thế này mà ông cụ nhà chị lên được chức Phó Tổng tư vấn trưởng..” Còn đồng đội vào ra đời tử với CVK lại thầm nghĩ: “Tại sao một bạn như vậy nhưng mà ở vị trí nào cũng chỉ cần Phó thôi?” (Nói làm sao cho thật đúng, thì CVK cũng có vài lần được làm “Trưởng”, như năm 1971, ông được cử làm tư lệnh phương diện trận Đường 9 – Bắc Quảng Trị; mặc dù rằng CVK vẫn chỉ với đại tá xuyên suốt 23 năm, kể từ năm 1948!”). Và người sáng tác bình luận:“Cả hai ý kiến đều có lý của nó. Cơ mà CVK là tín đồ có một số phận không còn sức quan trọng trong một bối cảnh đặc biệt quan trọng của khu đất nước…”

Cũng thật quánh biệt, khi đám cưới của CVK cùng Ngọc Toản được tổ chức vào hầm De Castries ngay lập tức sau chiến thắng Điện Biên Phủ!…

*
Tướng Cao Văn Khánh (đứng sau) cùng quản trị Hồ Chí Minh với Đại tướng mạo Võ Nguyên cạnh bên trong một cuộc diễn tập quân đội. Ảnh TL

8 năm sau đám cưới “vô tiền khoáng hậu” đó, CBV mới ra đời, bắt buộc để viết được hồi ký của một vị tướng như CVK khi ông tạ thế đã mấy chục năm, tác giả đã dầy công đọc hàng vạn trang bốn liệu, hồi ký của tương đối nhiều các vị lãnh đạo Đảng, tướng lĩnh nước ta nổi tiếng và cả của đối phương, rồi tìm mang lại hầu hết hồ hết “nhân chứng” cùng kungfu với CVK hiện còn sống… cùng với 452 trích dẫn tứ liệu và “nhân chứng” như thế, cuốn sách có không ít trang miêu tả khá đưa ra tiết những chiến dịch lớn đặc biệt nhất của nhì cuộc chiến.

Mặt khác, gần như trang viết về các chiến dịch mập được biểu đạt từ các góc độ, với một quan điểm nhiều chiều, buộc phải cuốn sách là việc bổ sung khôn cùng có giá trị mang lại “chính sử”, thậm chí giúp làm cho sáng tỏ không ít “vùng mờ” hoặc sẽ có số đông ý kiến khác biệt (ví như về chủ trương “bám trụ” Thành cổ Quảng Trị năm 1972 dẫn đến “thiệt hại binh lực có thể nói là lớn nhất so cùng với tất cả những chiến dịch trong hai cuộc kháng chiến” – Tr. 629)

Xin dành để những nhà lịch sử dân tộc quân sự bàn luận và bổ sung phần nội dung nêu trên. Theo tôi, đây là cuốn sách bao gồm “sức nặng” nhất, diễn đạt sắc nét tốt nhất đằng sau hào quang chiến thắng là việc hy sinh không kể xiết của hàng triệu bạn lính bên trên chiến trường, đồng thời chứng minh chiến thắng của chúng ta còn là chiến thắng của trí tuệ và tài thao lược của các tướng lĩnh, trong đó CVK là bạn đã có mọi đóng góp nổi bật.

Xem thêm: Điểm Thi Đại Học Kinh Tế Quốc Dân, Điểm Chuẩn Neu 2022

Điều đặc biệt nữa khiến các bạn đọc thích thú là cuốn sách căng chật gần như trận đánh sinh tử với sức tàn phá của một khối lượng bom đạn khổng lồ, nhưng chính trong những cuộc chiến khốc liệt như thế, tình người, tính nhân văn cao đẹp lại thấm đẫm trải qua nhiều chương sách.

Đó là tình yêu thương với lòng hàm ân sự hy sinh vô bờ bến của chiến sĩ. Vào cuốn sách, tôi đã phát hiện nhiều lần CVK bày tỏ:

“… Càng thương con, càng thương anh em chiến sĩ, thật là vĩ đại vô cùng, đau đớn bao nhiêu cũng luôn vui vẻ, quyết trung ương đánh giặc… Anh càng thấy trách nhiệm của chính bản thân mình làm cố nào giành được thắng lợi nhưng đỡ quyết tử nhiều đến anh em, cùng càng thấy lo lắng… Trách nhiệm người chỉ đạo trong giai đoạn quyết liệt này thật là thừa nặng…” (Trích thư gửi từ phương diện trận “Đường 9-Nam Lào” – 1970)

Tình thương đối với các chiến sĩ như trên, có lẽ rằng không chỉ CVK mới có, tuy vậy sáng kiến tổ chức “đêm lửa trại kỳ lạ tốt nhất trong đời” ngay sau chiến thắng lớn trước tiên ở biên thuỳ (1950), lúc đại tá CVK, đại đoàn phó 308 – 1-1 vị chủ công của chiến dịch – được giao trọng trách ở lại chỉ huy việc thu dọn chiến trường, trao trả tù binh thì hẳn là chỉ CVK, cùng với truyền thống một hướng đạo sinh thuộc thời cùng với giáo sư Tạ quang Bửu hồi còn ở Huế, new nghĩ ra!

 “… Một đống củi chất cao quá đầu bắt lửa hồng bốc cao sáng rực trong đêm… Ngồi vòng trong xung quanh đmá lửa là hơn 800 yêu mến binh của cha cánh quân thất trận (Le Page, Charton, De la Boom) và cả những đại đội Vệ quốc đoàn cùng một ban nhạc. Vòng ngoài là dân công, tải thương, nhiều địa phương… Nguyễn chiến thắng hát bài ca phương pháp mạng. Kẻ thất trận hát giọng hát của quê hương mình ở Áo, Pháp, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, Ý, Đức… Mấy trăm tù binh nặng đã nằm nhà yêu đương Thất Khê gần đó, cũng xin tham gia. Chị em dân công chiều lòng họ, khênh cáng từ nhà thương xuyên qua vòng fan đang nghiêng ngả, gật gù theo điệu nhạc, đi vòng quanh đống lửa…”

*
Bìa sách “Tướng Cao Văn Khánh” – Hồi ức lịch sử vẻ vang do Cao Bảo Vân thực hiện

Sự kiện này chắc hẳn rằng là “độc độc nhất vô nhị vô nhị” bên trên cả thế giới và người sáng tác đã miêu tả… hoặc như một nhà văn có nghề; nó không chỉ là thể hiện nay tính nhân bản của CVK cơ mà của cả chiến sĩ cùng nhân dân địa phương. Rộng thế, sự “hòa đồng” kỳ lạ của hàng nghìn người lính thuộc hai chiến tuyến, khác màu da chủng tộc sau phần lớn trận đánh ác liệt, khiến họ nghĩ tới các điều sâu sát hơn. Đó là sự phi lý của chiến tranh, là tội lỗi của không ít kẻ đang đẩy những giới trẻ tràn đầy nhựa sống vào chỗ chết – ở đó là Chính phủ Pháp thời đó, vẫn ngoan cố hòng chiếm nước ta một lần nữa! chắc rằng chính vì nỗ lực mà sạu lúc 1 tù binh hô to: “Viva Ho-Chi-Minh!” (Hồ Chí Minh muôn năm!), từ đám yêu mến binh Tabor rồi lan ra đầy đủ toán tù binh nhảy dù lê dương, tất cả mọi hét: “Viva Ho-Chi-Minh!” Tiếc là thiết yếu trích thêm mọi cảm suy nghĩ thật xúc động của những tù binh trong đêm lửa trại “vô tiền khoáng hậu” này…

Cũng thật khó nói không còn tình cảm vợ-chồng, cha-con, mẹ-con trong cuốn hồi ký quan trọng này. Tức thì trước “thềm” chiến dịch Điện Biên “chấn đụng địa cầu”, người sáng tác dành chương 15 với tiêu đề “Tình yêu” kể chuyện những đồng chí Lê quang đãng Đạo (sau này là Chủ tịch Quốc hội), rồi giáo sư Tôn Thất Tùng “lập mưu” mang đến Ngọc Toản được gặp gỡ CVK giữa rừng Việt Bắc. Đó là khoảng cuối năm 1953, Ngọc Toản 22 tuổi tuy thế “đã thâm nhập kháng chiến 7 năm, cha lần bị Pháp bắt giam vì chưng quá năng nổ vào phong trào học viên ở Huế…” rồi thuộc cả gia đình “hành quân” 6 mon ròng từ Huế theo mặt đường rừng gian nan ra Việt Bắc. (Chỉ riêng cuộc sống Ngọc Toản, nhà báo Mỹ Merle Pribbnow đã thực hiện cuộc phỏng vấn dài 71 trang!) cho đến sau chiến thắng Điện Biên, cũng dựa vào tình đồng đội là ông Trần Lương (từng là Chính ủy quần thể 5) Chủ nhiệm Tổng cục bao gồm trị (về sau là Bộ trưởng Quốc phòng mặt trận Dân tộc giải phóng Miền nam với tên Trần phái mạnh Trung) “lập mưu” mới “kéo” cùng “giữ” được cô Ngọc Toản “bướng bỉnh” ở lại nhằm tổ chức lễ thành hôn…

Những lá thư của CVK gửi cho vợ và các con viết từ các mặt trận xa xôi giữ hộ về không chỉ có thể hiện nay tình thương yêu vô bờ bến của ông mà lại còn rất có thể là một giáo trình mẫu mực về quan tiền hệ, trách nhiệm và phương pháp giáo dục gia đình. Xin trích một đoạn trong thư CVK viết ngay lập tức sau chiến thắng Khe sinh (tháng 7/1968):

“…Ngày mai 12/7 anh sẽ phát xuất về với em và các con. Lần này chưa hẳn chỉ về với em và bé 1-2 hôm mà có thể lâu rộng vài ngày. Đêm ni mãi vẫn ko ngủ được. Cứ ở nghĩ vẩn vơ, tới những ngày sẽ về cùng với em. Hơn 2 năm xa em, bao nhiêu tình cảm thiết tha. Nghĩ tới sự hy sinh của phụ nữ việt nam thật là vĩ đại. Xa chồng, vắng nhỏ mà vẫn công tác tích cực nhằm đóng góp mang đến chiến thắng của dân tộc, Anh tự hào có bạn vợ đáng yêu, fan vợ lý tưởng như em…”

Nhưng CVK nào có được nghỉ ngơi! trong lúc Mỹ đề nghị chấm dứt ném bom miền Bắc thì CVK lại được cử làm tứ lệnh Binh đoàn B70 – Chiến dịch Đường 9-Nam Lào! Từ mặt trận, CVK viết thư cho nhỏ trai, khen con biết hỏi thăm sức khỏe “các chú” cùng làm việc với ba, khen bài thơ “Lòng con” cơ mà Vũ gửi mang đến ông “tình cảm dồi dào, ý thơ lành mạnh sâu sắc…” nhưng luôn ghi nhớ “phê bình” bé “còn tính cẩu thả, viết thư cho bố mà viết bởi bút chì nguệch ngoạc… ko dùng dao rọc giấy… Từ nay con viết thư cho ba hay làm việc gì không giống cũng đề xuất cẩn thận…”

*
Vợ chồng Cao Văn Khánh sau ngày cưới trong hầm De Castrie sống Điện Biên Phủ mon 5.1954

Do nhiễm chất độc domain authority cam, CVK đã ra đi từ năm 1980. Bà Ngọc Toản không đồng ý đưa ông vào Mai Dịch dành riêng cho cán bộ cấp Trung ương, nhưng để ông lặng nghỉ với nhân dân, đồng đội tại một nghĩa trang sát núi ba Vì…Như nỗ lực hẳn là hòa hợp ý nguyện của ông, vì tức thì cả khi sẽ sống, CVK có màng bỏ ra danh lợi. Bởi vì lý lịch “phức tạp”, sau 26 năm có hàm đại tá, ông bắt đầu được phong thiếu tướng và lên trung tướng năm 1980, tức thì trước thời điểm ông vĩnh viễn rời xa binh nghiệp! Chẳng mấy ai thấy ông đeo “sao và vạch”; tương tự như mãi về sau, con gái ông mới tìm thấy một cuộn giấy gồm những Huân chương – vào đó có 2 Huân chương quân công hạng Nhất nhưng mà ông ko treo bao giờ! tuy vậy với cuốn hồi ức “Tướng Cao Văn Khánh”, tôi nghĩ là ông đã làm được “truy tặng” hầu như danh hiệu quý rộng tất cả mọi thứ huân chương! Đại tá Nguyễn Chấn, đồng đội của CVK từ hồi đánh đồi Độc Lập ở Điện Biên Phủ đã viết:

“Cao Văn Khánh là một trong những trong số ít vị tướng tài của dân tộc ta. Anh là Chiến tướng, là Trí tướng, là Nhân tướng, là Danh tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam”.