Tiến trình văn hóa nước ta có thể phân thành 6 giai đoạn: văn hóa truyền thống tiền sử, văn hóa truyền thống Văn Lang – Âu Lạc, văn hóa thời phòng Bắc thuộc, văn hóa truyền thống Đại Việt, văn hóa truyền thống Đại phái mạnh và văn hóa hiện đại. Sáu quy trình tiến độ này tạo thành bố lớp: lớp văn hóa bản địa, lớp văn hóa giao lưu giữ với trung quốc và khu vực vực, lớp văn hóa giao lưu với phương Tây.

Bạn đang xem: Diễn trình lịch sử văn hóa việt nam

Lớp văn hóa phiên bản địa Lớp văn hóa bản địa được hiện ra qua nhì giai đoạn: giai đoạn văn hóa truyền thống tiền sử và giai đoạn văn hóa Văn Lang – Âu Lạc.

1.1. Thành tựu lớn nhất ở giai đoạn văn hóa truyền thống tiền sử của cư dân Nam-Á là sự hình thành nghề nông nghiệp & trồng trọt lúa nước.

Trong năm trung tâm mở ra cây trồng, Đông nam giới Á chính là trung trọng điểm nông nghiệp cổ điển nhất. Còn theo các tài liệu cổ thực trang bị học thì bài toán cây lúa có xuất phát từ đó là điều không thể nghi ngờ gì: trung vai trung phong thuần dưỡng lúa là vùng đông phái nam Himalaya và khu vực sông nước Đông nam giới Á. Các tác giả lịch sử hào hùng Việt phái mạnh khẳng định: “Trên cơ sở tài chính hái lượm cải tiến và phát triển ở vùng rừng sức nóng đới, các bộ lạc tự do đã thực hiện một cách nhảy có ý nghĩa sâu sắc lớn lao trong đời sống nhân loại: phát minh sáng tạo nông nghiệp… Đông phái mạnh Á là một trong những trung tâm phát sinh nntt sớm nhất”.

Tổ tiên bạn Hán lúc định cư ở lưu vực sông Hoàng Hà new chỉ trồng kê, mạch, đậu. Nghề trồng lúa là học từ các dân tộc phương Nam. Những kết quả khảo cổ làm việc bắc Trung Hoa chất nhận được kết luận rằng vấn đề này diễn ra vào cuối thiên niên kỉ sản phẩm III trước Công nguyên. Bên Đông phương học Nga nổi tiếng D.V. Deopik đang viết: “Vào thiên niên kỷ thứ III trước Công nguyên, ở trung tâm vùng Đông Á ta chỉ thấy một chấm nhỏ của thanh tao trồng kê Ngưỡng Thiều (Janshao), lạc hậu hơn so với văn hóa đồ gốm tất cả hoa văn vùng trung trung khu Đông Dương. Ở bắc Đông Á không có những nôi nông nghiệp trồng trọt lớn… đa số nền văn hóa trồng lúa vùng sông Dương Tử giai đoạn Long sơn (Lunshan) và muộn hơn thực tế đều là nước ngoài vi của nôi trồng lúa Đông Dương”.

Từ Đông phái nam Á cổ đại, lúa và kĩ thuật trồng lúa vẫn lan tới bờ Địa Trung Hải vào nửa đầu của thiên niên kỉ I trước Công nguyên. Còn ở những hòn hòn đảo Nhật Bản, nó mới chỉ được đưa tới qua tuyến đường Hoa Bắc từ trước Công nguyên ko lâu.

Ngoài cây lúa và kĩ thuật trồng lúa, còn phải kể tới một số thành tựu quan trọng khác của Đông nam Á cổ đại:

(a) việc trồng dâu nuôi tằm để gia công đồ mặc và tục uống chè;

(b) bài toán thuần dưỡng một vài gia súc tính chất như trâu, con kê (trong cuốn bắt đầu các loài, E. Darwin đã khẳng định rằng nguồn gốc của nhỏ gà nuôi là bắt nguồn từ con kê rừng Đông phái mạnh Á);

(c) bài toán làm đơn vị sàn để ở và dùng những cây dung dịch để chữa bệnh. Thần thoại cổ xưa phương nam đã đánh dấu giai đoạn văn hóa truyền thống này bởi hình hình ảnh Thần Nông, nhân vật thần thoại cổ xưa này đã được bổ sung vào kho tàng văn hóa truyền thống Trung Hoa.

1.2. Giai đoạn văn hóa Văn Lang – Âu Lạc kế tục quá trình tiền sử cả về không khí văn hóa, thời gian văn hóa và thành quả văn hóa. Nếu phụ thuộc thư tịch cổ và truyền thuyết thì rất có thể hình dung quá trình này mở đầu từ khoảng giữa thiên niên kỉ III trước Công nguyên.

Truyền thuyết Hồng Bàng thị (Họ Hồng Bàng) nhắc rằng vua đầu tiên của chúng ta Hồng Bàng thương hiệu là Lộc Tục, cháu bốn đời của Viêm Đế (= vua xứ nóng) bọn họ Thần Nông, nhỏ một bạn nữ tiên ngơi nghỉ núi Ngũ Lĩnh. Lộc Tục lên có tác dụng vua phương Nam vào mức năm 2879 trước Công nguyên, lấy hiệu là ghê Dương, khắc tên nước là Xích Quỷ (xích = đỏ – màu của phương nam theo Ngũ hành; quỷ = thần; Xích Quỷ = Thần phương Nam). Giáo khu nước Xích Quỷ phía bắc ngay cạnh hồ Động Đình, phía nam giáp nước hồ Tôn (Chiêm Thành), phía tây giáp tía Thục (Tứ Xuyên), phía đông giáp bể phái mạnh Hải. Ghê Dương vương vãi Lộc Tục lấy con gái vua hồ nước Động Đình là Long Nữ, sinh ra Sùng Lãm, nối ngôi làm vua xưng là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân rước Âu Cơ, sinh ra quấn trăm trứng, nở thành trăm bé trai. Một phần theo cha xuống bể, nửa kia theo chị em lên rừng. Đến khu đất Phong Châu (vùng Việt Trì ngày nay), cùng tôn tín đồ con trưởng có tác dụng vua nước Văn Lang, xưng là Vua Hùng.

Về khía cạnh không gian, giáo khu nước Xích Quỷ theo truyền thuyết thần thoại trải lâu năm từ Bắc Trung cỗ đến hồ Động Đình đó là địa bàn cư trú của người Nam-Á – Bách Việt, là khoanh vùng tam giác không gian gốc của văn hóa truyền thống Việt Nam. Giáo khu nước Văn Lang của những vua Hùng trong tương lai là một phần tử của không khí gốc đó, tương tự như người Lạc Việt là một bộ phận của khối người dân Nam-Á – Bách Việt.

Về phương diện thời gian, thiên niên kỉ vật dụng III trước Công nguyên ứng với quá trình đầu thời đại thiết bị đồng, cũng chính là thời điểm ra đời chủng Nam-Á (Bách Việt). Thành tựu văn hóa chủ yếu đuối của tiến trình Văn Lang – Âu Lạc, sau nghề nông nghiệp lúa nước, chính là nghề luyện kim đồng. Cả trên mặt này, vai trò của vùng văn hóa truyền thống Nam-Á so với khu vực cũng rất là to lớn; vật đồng Đông đánh và ảnh hưởng của nó vẫn tìm thấy khắp khu vực – từ phái nam Trung Hoa, xứ sở của những nụ cười thân thiện đến toàn cục vùng Đông nam giới Á hải đảo.

1.3. Quy trình từ 3-2 nghìn năm trước Công nguyên cho tới vài trăm năm ngoái Công nguyên đã tạo ra một đỉnh cao rực rỡ tỏa nắng trong lịch sử vẻ vang văn hóa dân tộc và có tác động lớn mang lại toàn khu vực vực.

GS Hà Văn Tấn dìm định: “ảnh hưởng của văn hóa truyền thống Đông tô lên phía Bắc, theo giữ vực sông Nguyên, sông Tương, đến đất Sở là đã rõ ràng”. Vào đầu quy trình này, đỉnh cao đó là chiến thắng chung của những dân tộc Đông nam giới Á cổ đại. Không hẳn vô cớ mà lại D.V. Deopik call thế kỉ V trước Công nguyên là “thế kỉ của phương Nam”. Đúng như Ja.V. Chesnov thừa nhận xét: “Về hàng loạt phương diện của văn hóa truyền thống – từ phân phối nông nghiệp cho đến lĩnh vực truyền thuyết thần thoại – Đông phái mạnh Á đã có những ảnh hưởng lớn, vượt siêu xa ra ngoài ranh giới số đông láng giềng trực tiếp của nó… Việc tạo nên những thứ như cây lúa trồng, nghề luyện kim đồng, hoặc những thành tựu văn hóa truyền thống khác… là kết quả sáng tạo của tương đối nhiều dân tộc lớn nhỏ tuổi đã làm cho trong suốt chiều dài lịch sử vẻ vang nhiều nghìn năm của chính bản thân mình cái nạm giới độc đáo được call là Đông nam giới Á”. Chủ yếu những thành tựu của nhân loại Đông nam giới Á cổ xưa mà trong các số đó có phần đóng góp của tổ tiên những dân tộc việt nam ấy đã làm nên cái nền vững chắc và kiên cố cho sự cải cách và phát triển của văn hóa nước ta sau này.

Chữ viết của lớp văn hóa bạn dạng địa là vụ việc trước đây phần lớn chưa được đặt ra. Đơn giản là vì, trong một thời hạn dài, dưới áp lực của định kiến “lấy china làm trung tâm”, fan ta ko thể hình dung được rằng phương Nam có thể có một nền văn hóa truyền thống riêng chứ đừng nói gì cho chữ viết. Đến nay, dưới ánh nắng của: (a) Những đánh giá mới về quy mô, tầm cỡ và phương châm của văn hóa truyền thống phương phái nam trong lịch sử vẻ vang văn hóa khu vực; (b) số đông ghi chép của sử sách nước trung hoa về một trang bị chữ “khoa đẩu” (hình bé nòng nọc bơi) của fan phương Nam. (c) những cứ liệu về vết tích chữ viết vẫn phát hiện nay được trên số đông phiến đá sống thung lũng Sapa, trên qua đồng Thanh Hóa, trên lưỡi cày Đông Sơn, trên trống đồng Lũng Cú, nghỉ ngơi vùng Mường Thanh Hóa (hình nòng nọc!); ta hoàn toàn hoàn toàn có thể nghĩ mang lại giả thuyết về sự việc tồn trên của một nền văn từ bỏ phương phái nam “trước Hán và khác Hán” (chữ dùng của GS. Hà Văn Tấn).

Lớp văn hóa truyền thống giao lưu lại với nước trung hoa và khu vực vực

Lớp văn hóa truyền thống giao giữ với china và quanh vùng còn lại được ra đời qua 2 giai đoạn: giai đoạn văn hóa chống Bắc thuộc với giai đoạn văn hóa truyền thống Đại Việt. Đặc trưng chung của lớp văn hóa truyền thống này là việc song song tồn trên của hai xu thế trái ngược nhau: Một bên là xu thế Hán hóa về mặt văn hóa và bên đó là xu hướng chống Hán hóa và việt nam hóa các tác động Trung Hoa.

Xem thêm: Uống Sữa Milo Có Tăng Cân Không, Thật Hư Về Vấn Đề

2.1. Giai đoạn văn hóa thời chống Bắc thuộc bắt đầu từ trước công nguyên và kéo dãn đến khi Ngô Quyền giành lại được đất nước. Những đặc điểm chủ yếu đuối của giai đoạn văn hóa truyền thống này là:

Ý thức đối kháng bất khuất và trực thuộc trước nguy cơ xâm lăng từ bỏ phía phong kiến phương Bắc. Sự thành lập của quốc hiệu “Nam Việt” tự trước Công nguyên, trong các số đó yếu tố chỉ phương hướng “nam” lần trước tiên xuất hiện tại (và vẫn tồn trên trong phần đông các quốc hiệu về sau) khắc ghi một sự thay đổi trong dìm thức của dân tộc về hiểm họa xâm lăng thường trực từ phía phong kiến phương Bắc mà lại từ đời Tần-Hán trở đi đã trở thành một đế quốc hùng mạnh bậc nhất khu vực.

Tinh thần đối kháng sở tại và quật cường ấy đã bộc lộ mạnh mẽ qua những cuộc khởi nghĩa của hai bà trưng (40-43), Triệu Thị Trinh (246), Lí Bôn cùng với nước Vạn Xuân (544-548), Triệu quang Phục (548-571), Mai Thúc Loan (722), Phùng Hưng (791), phụ vương con bọn họ Khúc (906- 923), Dương Diên Nghệ (931- 937) cùng đạt đến đỉnh cao ở cuộc khởi nghĩa thành công của Ngô Quyền (938).

Đặc điểm máy hai của giai đoạn văn hóa truyền thống chống Bắc thuộc là sự suy tàn của nền tao nhã Văn Lang – Âu Lạc, sự suy vi này bắt mối cung cấp từ:

(1) sự suy thoái tự nhiên và thoải mái có tính quy công cụ của một nền văn hóa sau khi đạt mang lại đỉnh cao;

(2) sự phá hủy cố tình của kẻ xâm lấn phương Bắc với âm mưu đồng hóa rạm độc.

Sử gia tứ Mã Thiên chép rằng tự đời Tần, trung quốc “đã chiếm phần cả thiên hạ, giật lấy khu đất Dương Việt… đưa những người bị đày đến ở lẫn với những người Việt”. Thời Hán, Mã Viện gửi dân china sang sinh sống lẫn để đồng bộ người Việt, sử cũ gọi họ là dân Mã lưu (do Mã Viện lưu giữ lại). Năm 231, ngày tiết Tông dâng sớ lên vua Ngô Hoàng Võ nhắc rằng “Vua Hán Võ Đế giết mổ Lữ Gia (thừa tường nam giới Việt – TNT), phân tách nước Việt thành 9 quận, đề ra quan trang bị sử quận Giao Chỉ. Trường đoản cú đó hầu hết tội nhân china chạy sang, nghỉ ngơi lẫn với dân, dạy học sử sách (Trung Hoa – TNT) và thịnh hành phong tục lễ hóa của Trung Quốc”.

Đặc điểm thứ cha là giai đoạn văn hóa chống Bắc ở trong đã khởi đầu cho quá trình giao lưu – mừng đón văn hóa nước trung hoa và khu vực, cũng tức là khởi đầu cho quy trình văn hóa việt nam hội nhập vào văn hóa truyền thống khu vực. Điều thú vị ở đây là, tuy tiếp xúc thẳng và liên tiếp với Trung Hoa, cơ mà trong quy trình này, Việt Nam tiếp nhận văn hóa trung quốc chưa nhiều, Nho giáo phần đông chưa có vị trí trong xóm hội Việt Nam. Lí do của sự kiện này rất 1-1 giản: đó là văn hóa đến theo vó con ngữa xâm lăng, vì chưng kẻ thôn tính tìm giải pháp áp để vào. Trong khi đó thì Phật giáo đến nước ta (ban đầu trực tiếp từ Ấn Độ, tiếp nối qua ngả đường Trung Hoa) một phương pháp hòa bình, bắt buộc được người vn tự giác tiếp nhận. Mang đến nên, cùng với sự chống Bắc thuộc quyết liệt về mặt chủ yếu trị, nét chủ đạo của quy trình tiến độ này là xu hướng chống Hán hóa về mặt văn hóa và vn hóa các ảnh hưởng Trung Hoa.

Chính vì chưng có xu thế chống Hán hóa khỏe khoắn như vậy mang lại nên, tuy nhiên ngay từ đầu Công nguyên, những thái thú Tích Quang, Nhâm Diên ra sức lan truyền điển lễ hôn nhân gia đình và gia đình theo lối Trung Hoa; Sĩ Nhiếp vào nắm kỉ II ra sức mở trường dạy dỗ học nhằm truyền bá văn hóa truyền thống Trung Hoa cùng thủ tiêu văn tự ngôn ngữ Việt; đánh Định, Mã Viện ra sức thiết lập cấu hình nền pháp chế hà khắc bằng gươm giáo, suốt các thế kỷ này văn hóa Trung Hoa nói tầm thường và Nho giáo thích hợp vẫn cần thiết nào bắt rễ sâu được vào làng mạc xã Việt Nam. Vào sử sách china thời kì này, hầu như đoạn viết về Phật giáo Giao Châu thì rất nhiều mà nói tới Nho giáo thì vô cùng ít. Dân Mã lưu vị Mã Viện gửi sang không hầu hết không thực hiện được nhiệm vụ nhất quán người Việt và làm điểm dựa cho tổ chức chính quyền mà, trái lại, còn bị Việt hóa hoàn toàn.

2.2. Nhờ đã chiếm lĩnh nền móng vững vàng làm cho từ đỉnh cao bùng cháy rực rỡ trong lớp văn hóa bản địa, ý thức Văn Lang – Âu Lạc vẫn mãi mãi như một mạch ngầm trong veo thời kì kháng Bắc thuộc, để khi cách sang giai đoạn văn hóa truyền thống Đại Việt, chỉ sau ba triều đại (Ngô – Đinh – tiền Lê) lo việc thiết kế và xây dựng lại, văn hóa vn đã khôi phục và thăng hoa cấp tốc chóng. Quá trình Đại Việt trở thành đỉnh cao thứ hai trong lịch sử vẻ vang văn hóa nước ta với nhì cột mốc: Lí-Trần và Lê (Đại Việt là quốc hiệu đa phần của nước ta trong thời gian này).Truyền thống tổng thích hợp bao dung của văn hóa truyền thống dân tộc (lớp văn hóa bản địa), được tiếp mức độ bởi văn hóa Phật giáo giàu lòng bác ái (giai đoạn kháng Bắc thuộc), đã làm nên linh hồn của thời đại Lí-Trần. Văn hóa Lí-Trần chứng kiến thời kì thịnh nhất của Phật giáo và, thuộc với nhu cầu xây dựng cùng củng núm nhà nước trung ương tập quyền, khắc ghi thời điểm việt nam chính thức tiếp nhận Nho giáo. Đồng thời, với niềm tin tổng đúng theo bao dung, nó cũng mở rộng cửa cho câu hỏi tiếp thu cả Đạo giáo. “Tam giáo đồng quy ” trên cơ sở truyền thống lịch sử dân tộc đã làm cho văn hóa việt nam thời Lí-Trần vạc triển mạnh mẽ về các phương diện.

Thế là, đạo nho (và cùng rất nó là văn hóa truyền thống Trung Hoa) mà lại trong suốt thời Bắc thuộc đã không thể thâm nhập sâu rộng được, thời giờ đây, từ khi được công ty Lí mở cửa và đặt nền tang (xây văn miếu thờ Khổng Tử năm 1070, lập trường văn miếu năm 1076,…), đã thâm nhập mỗi ngày một mạnh. Đến thân thời Trần, nho giáo Việt Nam đã trở thành một lực lượng đáng chú ý trong triều đình, những Nho sĩ từ khẳng định bằng cách quay lại đả kích Phật giáo và những triều vua trước. Đến thời Lê, đạo nho đạt cho độ thịnh vượng nhất và cầm cố trong tay tổng thể guồng vật dụng xã hội. Xu hướng tiếp nhận văn hóa trung quốc (Hán hóa) phát triển thành chủ đạo. Tính biện pháp trọng cồn (cứng rắn, độc tôn…) đã xâm nhập dần vào buôn bản hội Việt Nam; công ty nước tuyên cha lấy Nho giáo có tác dụng quốc giáo; lao lý phỏng theo Trung Hoa; phụ nữ, bé hát ngày 1 bị coi thường rẻ… Văn hóa vn thời kì này đưa sang một đỉnh cao kiểu khác: văn hóa Nho giáo.

2.3. Câu hỏi giao lưu giữ với trung quốc dẫn đến sự việc dùng chữ hán việt làm văn tự. Chữ hán – chữ của fan Nam (chữ “nôm” tất cả bộ khẩu với chữ “nam”), trong những sản phẩm của cuộc giao lưu này – manh nha từ thời điểm cuối giai đoạn phòng Bắc nằm trong và hình thành vào đầu quy trình tiến độ Đại Việt, được dùng trong sáng tác văn hoa và đặc biệt được tôn vinh dưới triều đại đơn vị Hồ cùng Tây Sơn. Vua quang đãng Trung đã thực hiện chữ Nôm làm văn tự thiết yếu thức trong các chiếu chỉ của chính mình và từng bài bản giao đến La sơn phu tử Nguyễn Thiếp tổ chức dịch những sách vở kinh khủng từ Hán quý phái Nôm.

Lớp văn hóa truyền thống giao giữ với văn hóa truyền thống phương Tây

Sau cùng là lớp văn hóa truyền thống giao giữ với phương Tây. Cho đến nay, lớp này tất cả hai giai đoạn: văn hóa truyền thống Đại Nam với văn hóa tân tiến Tại đây cũng có thể có hai xu thế trái ngược: Một bên là xu hướng âu hóa, bên kia là xu thế chống âu hóa và nước ta hóa các tác động phương Tây. Song bộc lộ của chúng không phân rõ theo từng quy trình mà đan download trong không gian và thời gian.

3.1. Giai đoạn văn hóa truyền thống Đại nam giới được sẵn sàng từ thời các chúa Nguyên và kéo dài hết thời Pháp ở trong và chống Pháp thuộc. Tên gọi Đại Nam mở ra từ thời Minh Mạng, sẽ là quốc hiệu công ty yêu của vn trong tiến trình này (thời Gia Long, quát lác hiệu vn là Việt Nam). Văn hóa truyền thống tại phái mạnh có các đặc điểm:

a) Từ hầu như tiền đề nhưng mà triều đại Tây đánh đã chuẩn chỉnh bị, với việc hoàn tất ở trong nhà Nguyễn, lần trước tiên nước ta giành được sự thống tuyệt nhất về phạm vi hoạt động và tổ chức triển khai hành chính từ Đồng Văn đến Cà Mau.b) Sau thời kì láo lếu độn Lê-Mạc, Trịnh-Nguyễn, đến nhà Nguyên. đạo nho lại được phục sinh làm quốc giáo, nhưng nó ngày một suy tàn.c) khởi đầu quá trình thâm nhập của văn hoá phương Tây, cũng là bắt đầu thời kì văn hóa việt nam hội nhập vào nền văn hoá nhân loại. Sự giao lưu này đã làm văn hóa truyền thống Việt Nam biến đổi về phần lớn phương diện: Lối tứ duy phân tích phương Tây đang hổ sung khá nhuần nhuyễn cho lối tứ duy tổng phù hợp truyền thống; ý thức về vai trò cá thể được cải thiện dần bổ sung cho ý thức cộng đồng truyền thống; city ngày càng tất cả vai trò đặc trưng trong đời sống xã hội, quy trình đô thị hóa ra mắt ngày một cấp tốc hơn. Toàn bộ đã làm cho lịch sử văn hoá việt nam lật lịch sự trang mới.

3.2. Tiến trình văn hóa tiến bộ được sẵn sàng từ trong tâm địa văn hóa Đại Nam: Sự giao lưu với phương Tây khởi đầu bằng tiến trình Đại Nam sẽ thổi vào vn luồng gió mới với những bốn tưởng của K. Marx, V.I. Lênin. Từ trong những năm 30-40 quay trở lại đây, ví dụ là văn hóa việt nam đã bước sang một giai đoạn mới. Tuy nhiên, vì văn hóa là tiếp nối, thời gian văn hóa là quan niệm mờ, một giai đoạn văn hóa truyền thống ngắn tốt nhất (như Đại Nam) cũng phải tính bằng vài cầm kỉ do đó may chục năm trường thọ của tiến trình văn hóa tân tiến chưa có thể chấp nhận được tổng kết không thiếu những điểm lưu ý của nó: Đây là giai đoạn văn hóa truyền thống đang định hình. Tuy nhiên, hoàn toàn có thể dự đoán một cách chắc chắn rằng đây là giai đoạn mà, sau 1 thời kì suy thoái và khủng hoảng kéo dài, không gần như văn hóa vn sẽ phục hưng ngoài ra phát triển khỏe khoắn về mọi phương diện, đạt mức một đỉnh cao mới.

Lớp văn hóa truyền thống giao lưu với phương Tây mang đến một thành phầm của cuộc giao lưu mới: chữ Quốc ngữ.