V. I. Lê-nin.

Bạn đang xem: Chủ nghĩa duy vật lịch sử là gì

Các Mác - qua quýt tiểu sử, cố nhiên sự trình diễn chủ nghĩa Mác”. Vào V. I. Lê-nin.Toàn tập, tập 26. Nxb. Thiết yếu trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr. 51-111. | bản tiếng Anh:The Marxist Doctrine.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Dùng Skype Trên Win 8.1, Cách Sử Dụng Skype Cho Windows 8

Mục lục

1. Sơ sài tiểu sử

2. Nhà nghĩa duy thứ triết học

3. Phép biện chứng

4. ý niệm duy vật kế hoạch sử

5. Đấu tranh giai cấp

Nhận thấy công ty nghĩa duy đồ dùng cũ là không triệt để, chưa hoàn bị cùng phiến diện, đề nghị Mác đến là rất cần được "làm cho khoa học xã hội phù hợp với các đại lý duy vật, và phụ thuộc vào cơ sở kia để cải tạo khoa học tập ấy"<1> . Nếu, nói chung, chủ nghĩa duy vật lấy tồn tại để lý giải ý thức chứ không hẳn ngược lại, thì khi vận dụng vào đời sống xã hội của chủng loại người, nó sẽ phải lấy tồn tại thôn hội để giải thích ý thứcxã hội. Mác nói ("Tư bản", quyển 1): "Kỹ thuật học cho thấy thêm rõ phương thức tác động ảnh hưởng của nhỏ người đối với tự nhiên, cho thấy rõ quá trình sản xuất trực tiếp thành lập và hoạt động sống vật chất của con người, và vị đó cho thấy thêm rõ nguồn gốc của phần lớn quan hệ xóm hội và của rất nhiều ý niệm tinh thần phát ra đời từ hồ hết quan hệ xã hội ấy"<2> . Trong lời tựa của nhà cửa "Góp phần phê phán kinh tế tài chính chính trị học", Mác nêu ra một công thức hoàn hảo về những nguyên lý cơ bạn dạng của nhà nghĩa duy vật áp dụng vào xóm hội loài fan và lịch sử vẻ vang loài người, như sau:

"Trong sự tiếp tế xã hội thành lập sống của mình, con người dân có những quan hệ nam nữ với nhau, các quan hệ nhất định, vớ yếu, chủ quyền với ý muốn của họ, tức mọi quan hệ sản xuất, phần nhiều quan hệ sản xuất này tương xứng với một trình độ cải cách và phát triển nhất định của những lực lượng cung ứng vật chất của họ.

Toàn cỗ những quan tiền hệ sản xuất ấy họp thành cơ cấukinh tế của làng mạc hội, tức đại lý thực tại, trên đấy dựng nênmột phong cách thiết kế thượng tầng pháp lý và chủ yếu trị, cùng thíchứng với các đại lý thực tại đó thì gồm có hình thái nhấtđịnh của ý thức buôn bản hội. Cách tiến hành sản xuất thành lập sống vật hóa học quyết định quá trình sinh hoạt thôn hội, thiết yếu trị và lòng tin nói chung. Chưa phải ý thức của con người quyết định tồn trên của họ; trái lại, chủ yếu tồn tại buôn bản hội của họ ra quyết định ý thức của họ. Cho tới một trình độ cải cách và phát triển nào đó, lực lượng chế tạo vật chất của xã hội sẽ mâu thuẫn với nhữngquan hệ sản mở ra có, giỏi − đây chỉ là cách biểu đạt về mặt pháp lý − với những quan hệ sở hữu trong số đó từ trước cho nay các lực lượng cấp dưỡng vẫn phân phát triển. Từ khu vực là vẻ ngoài phát triển của các lực lượng sản xuất, những quan hệ tiếp tế ấy biến hóa những trở ngại ngùng cho phần nhiều lực lượng sản xuất. Khi đó ban đầu một thời đại phương pháp mạng làng hội. Các đại lý kinh tế biến đổi thì toàn bộ cái kiến trúc thượng tầng vật dụng sộ cũng trở thành đảo lộn ít nhiều nhanhchóng. Khi nghiên cứu và phân tích những cuộc đảo lộn ấy, người ta phải luôn luôn phân minh sự hòn đảo lộn vật chất − mà fan ta rất có thể lấy sự đúng mực của khoa học tự nhiên và thoải mái ra để chứng thực − của không ít điều kiện kinh tế của sản xuất, với phần đông hình thái pháp lý, bao gồm trị, tôn giáo, nghệ thuật và thẩm mỹ hay triết học, tómlại là với phần lớn hình thái bốn tưởng qua đó người ta nhấn thức được xung hốt nhiên ấy và chiến đấu khắc phục nó.

Không thể phán đoán một tín đồ mà chỉ địa thế căn cứ vào chủ ý của chính fan ấy về phiên bản thân, cũng như không thể phán đoán một thời đại hòn đảo lộn nào đó màchỉ căn cứ vào ý thức của thời đại ấy. Trái lại, phải giải thích ý thức ấy bởi những xích míc của đời sống vật chất, bằng sựxung tự dưng hiện tất cả giữa những lực lượng cấp dưỡng của làng hội với hầu như quan hệ sản xuất...". "Về đại thể, rất có thể coi các phương thức sản xuấtÁ châu, cổ đại, phong kiến và bốn sản hiện đại là nhữngthời đại tiến triển từ từ của hình thái tài chính xã hội"<3>. (Xem công thức vắn tắt của Mác viết trong bức thư gởi Ăng-ghen ngày 7 mon Bảy 1866, nhan đề là: "Lý luận của họ về vấn đề tư liệu sản xuất ra quyết định tổ chức lao động"<4>.)

Việc phát hiện ra ý niệm duy vật định kỳ sử, tuyệt nói cho đúng hơn, việc áp dụng, việcvận dụng triệt để công ty nghĩa duy vật giúp thấy xét lĩnh vực những hiện tượng xã hội, đã thải trừ được nhị khuyết điểm căn phiên bản của hầu như lý luận lịch sử vẻ vang trước kia. Một là, số đông lý luận này cùng lắm thì cũng chỉ để mắt tới những hộp động cơ tư tưởng của vận động lịch sử của con người, nhưng mà không nghiên cứu căn nguyên của không ít động cơ đó, ko phát hiện ra tính quy dụng cụ khách quan trong sự cải cách và phát triển của khối hệ thống quan hệ buôn bản hội với không nhận ra rằng trình độ phát triển của tiếp tế vật hóa học là bắt đầu của đều quan hệ ấy. Hai là, phần nhiều lý luận trước kia sẽ không kể tới chính ngay hành vi của quần bọn chúng nhân dân, còn công ty nghĩa duy vật định kỳ sử, thì lầnđầu tiên, đã hỗ trợ ta nghiên cứu một cách chính xác như khoa lịch sử hào hùng tự nhiên, những điều kiện xã hội của cuộc sống quần chúng và những thay đổi của những điều kiện ấy." xóm hội học" và lịch sử vẻ vang học trước Mác thì nhiều vô kể lắm cũng chỉ tích điểm được phần nhiều sự khiếu nại nguyên xi, gom nhặt từng mảnh, và chỉ còn trình bày một vài mặt nào đó của quá trình lịch sử. Nhà nghĩa Mác mở đường đến việc nghiên cứu rộng rãi và trọn vẹn quá trình phân phát sinh, phát triển và suy tàn của các hình thái kinh tế tài chính xã hội, bằng phương pháp xem xét toàn cục những xu hướng mâu thuẫn nhau, bằng phương pháp quy những xu hướng ấy vào những điều kiện sinh hoạt và cung ứng đã được xác định rõ ràng của các ách thống trị trong làng hội, bằng phương pháp gạt bỏ chủ nghĩa chủ quan và thể hiện thái độ tuỳ tiện thể khi lựa chọn những tư tưởng "chỉ đạo" xuất xắc khi phân tích và lý giải những tư tưởng ấy, bằng cách vạch ra nguồn gốc của mọi bốn tưởng và của số đông xu hướng khác nhau trong tinh thần của lực lượng chế tạo vật chất, không trừ một bốn tưởng, một xu hướng nào cả. Con fan tự mình tạo ra sự lịchsử của chính mình, nhưng dòng gì quyết định những động cơ của con người và của chính quần bọn chúng nhân dân; nguyên nhân của các xung đột giữa những tư tưởng xích míc và trong những nguyện vọng xích míc là gì; cục bộ những xung đột ấy trong tổng thể xã hội loài fan là như thế nào; những đk khách quan của việc sản xuất thành lập sống thứ chất, có nghĩa là những đk làm các đại lý cho mọi chuyển động lịch sử của nhỏ người, là các gì, quy luật phát triển của những đk ấy là gì − Mác đã để ý đến toàn bộ những sự việc ấy và đã gạch ra tuyến phố nghiên cứu lịch sử vẻ vang một bí quyết khoa học, coi lịch sử dân tộc là một quy trình thống độc nhất vô nhị và có quy luật, mặc dầu quá trình đó rất là phức tạp và có nhiều mâu thuẫn.